Actualiteit

Kostbare wandtapijten uit Gouda vonden in de zestiende en zeventiende eeuw hun weg naar kastelen en paleizen in Europa. Vlaamse ambachtslieden die naar de Noordelijke Nederlanden uitweken, legden de basis voor deze bedrijfstak. Museum Gouda belicht de geschiedenis van deze bijzondere kunstvorm de komende maanden in de tentoonstelling Wonder Walls. De Goudse tapijtindustrie kwam aan het einde van de zestiende eeuw tot bloei. Door de politieke en religieuze onrust tijdens de Tachtigjarige Oorlog trokken Vlaamse ambachtslieden naar het noorden. Veel van hen kwamen uit Oudenaarde en omgeving, waar de wandtapijtindustrie al sterk ontwikkeld was. Gouda probeerde de vaklieden te verleiden zich in de stad te vestigen en bood de Vlamingen onder meer gratis poorterschap , belastingvoordelen en huisvesting. Praktisch: Museum Gouda, Oosthaven 9, Gouda 26 september 2026 – 29 maart 2027 Dinsdag t/m zondag: 11.00–17.00 uur Maandag gesloten.

De vzw Helden van het Verzet houdt de herinnering levend aan de Belgische mannen en vrouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in verzet kwamen tegen de Duitse bezetter. Met persoonlijke verhalen, publicaties, lezingen en andere initiatieven brengt de organisatie hun moed en engagement onder de aandacht van een breed publiek. Historisch onderzoek vormt daarbij steeds de basis. De ambitie is even eenvoudig als krachtig: tegen 2030 moet elke Belg minstens één verzetsheld kennen. Op vrijdag 27 november 2026 komt Helden van het Verzet naar Oudenaarde. De vzw nodigt iedereen uit voor een Verzetscafé in de Vredeskerk (kerk van Heurne, Heurnestraat, Oudenaarde). De avond begint om 19.30 uur. Centraal staan drie bijzondere verzetsverhalen. Geen grote geschiedenis van veldslagen en generaals, maar de verhalen van gewone mensen die in uitzonderlijke omstandigheden besloten in verzet te komen. Het verhaal van Urbain Van den Driessche wordt gebracht door zijn kleindochter Greetje Van den Driessche. Stijn Lybeert vertelt het verzetsverhaal van Carlos Buysse. Nichtje Anny De Groote brengt het verhaal van Robert De Preester opnieuw tot leven. Het Verzetscafé biedt zo een bijzondere gelegenheid om kennis te maken met drie lokale en persoonlijke verhalen uit het verzet en met de mensen achter de geschiedenis.

Nieuw historisch onderzoek brengt een bijzondere collectie tot leven! In het eerste nummer van 2026 van het magazine G|OUD, onlangs voorgesteld in het Stadsarchief van Oudenaarde, is een artikel opgenomen van de hand van Philippe Levrau, die zich baseerde op een reeks uitzonderlijke brieven uit het stadsarchief. Deze correspondentie, daterend uit de periode 1789-1791 en 1799, vormt het vertrekpunt voor een inkijk in een bewogen tijd De brieven worden gesitueerd binnen de context van de Brabantse Omwenteling, de korte onafhankelijkheid, de Oostenrijkse restauratie en de Franse annexatie. Ze tonen hoe politieke spanningen en machtswissels het dagelijkse leven en bestuur beïnvloedden. Centraal staat Jan Jozef Raepsaet (29 december 1750 – 19 februari 1832), advocaat en griffier van de kasselrij Oudenaarde, en medeopsteller van het Manifest van de provincie Vlaanderen (januari 1790, de onafhankelijkheidsverklaring). Via zijn correspondentie wordt duidelijk hoe hij contacten onderhield met uiteenlopende figuren uit verschillende politieke strekkingen. De brieven werpen licht op zijn rol als bemiddelaar, adviseur en betrokken actor in de gebeurtenissen van zijn tijd. Het artikel brengt zo een boeiend en genuanceerd beeld van een cruciale periode uit de lokale en regionale geschiedenis.

CulTuur op Bezoek is een Oudenaards vernieuwend initiatief om cultuur toegankelijk te maken voor personen die door fysieke of andere beperkingen niet zelf naar evenementen kunnen gaan. De organisatie biedt de mogelijkheid om via livestreaming de lezing door stadsarchivaris Stijn Lybeert, Broederlijk in oorlogstijden, het verhaal van Emiel en Gustaaf Vander Stuyft mee te maken. Deze voorstelling wordt opgenomen door culTuur op Bezoek en uitgezonden op 26 maart.

Historica Martine Vanwelden werpt in haar nieuwste artikel een helder en meeslepend licht op de historische banden tussen Oudenaarde en Rijsel in de tapijtwereld van de 15de tot de 18de eeuw. Ze toont hoe beide steden intens met elkaar verbonden waren via handel, migratie en de uitwisseling van technische kennis. Terwijl Oudenaarde uitgroeide tot een sterk georganiseerd productiecentrum, ontwikkelde Rijsel zich vooral als knooppunt voor handel en verspreiding. Vooral in de 17de eeuw drukten Oudenaardse ambachtslieden hun stempel op de Rijsselse tapijtindustrie. Toch stonden politieke veranderingen en institutionele beperkingen een blijvende verankering in de weg. Het artikel bouwt voort op een lezing die Vanwelden op 1 april 2025 gaf aan de Université de Lille, tijdens een congres gewijd aan de achttiende-eeuwse tapijtsier Guillaume Werniers. Het congres werd georganiseerd door prof. dr. P. F. Bertrand en het 'Institut de recherches historiques du Septentrion'. Vanwelden schetst een boeiend verhaal over lokaal vakmanschap en internationale ambities — over mensen, technieken en ideeën die grenzen overschreden. Een aanrader voor iedereen met belangstelling voor kunstgeschiedenis, economische netwerken en de rijke textieltraditie van de Lage Landen. Vanwelden, M., 'Audenarde et Lille: tisser des liens à travers les siècles. Une histoire d'échanges, de migrations et de savoir-faire textile (XV°-XVIII° siècle), in: Revue du Nord, nr. 452 (januari-juni 2026), p. 1-22.

Met het onderzoeksproject TREATYLAB wil historicus en jurist Frederik Dhondt blootleggen hoe het internationaal recht in de vroege achttiende eeuw werkelijk functioneerde, achter de schermen van de diplomatie. Zijn interesse voor dit onderwerp ontstond in Oudenaarde, waar de Slag van 1708 en haar internationale gevolgen centraal stonden in zijn eerste academisch onderzoek. In TREATYLAB onderzoekt hij hoe ambtenaren en juristen verdragen interpreteerden en toepasten in een complexe wereld van oorlog, vrede en bemiddeling. Met behulp van geavanceerde digitale technieken worden duizenden handgeschreven diplomatieke documenten ontsloten via een vrij toegankelijke website. Het project leverde Dhondt een ERC Consolidator Grant op, een van de meest prestigieuze en competitieve Eurpese onderzoeksbeurzen. Die erkenning plaatst zowel de onderzoeker als zijn instelling op de internationale kaart en laat toe om vijf jaar lang met een gespecialiseerd team grensverleggend fundamenteel onderzoek te verrichten. Frederik Dhondt is professor politieke en rechtsgeschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel en studeerde rechten, geschiedenis en internationale betrekkingen in Gent en Parijs.